Deze website maakt gebruik van cookies. Lees meer of klik hier om te accepteren. Accepteren Lees meer

VCMB - Verbonden door creditmanagement kennis!
VCMB

Ruimte in werkkapitaal creëren voor groei

Hoewel de economische groei nog zeer gematigd is, zijn er vooral in sectoren als groothandel, industrie en logistiek gaandeweg meer groeikansen. Druk op het bedrijfsresultaat in de afgelopen jaren zorgt echter dat niet iedere  financieringsvorm even geschikt is om die groei te ondersteunen. Een gerichte inzet van financieringsvormen is essentieel, net als het op orde hebben van de

financieringsstructuur. Financiering op basis van assets is een van de manieren om ruimte in het werkkapitaal te maken en de groei aan te jagen. In deze editie van trends in werkkapitaal wordt daarom ingegaan op de mogelijkheden om met asset based finance de groei toekomstbestendig te financieren.

Economische groei keert terug

Dat de economie in 2014 op het omslagpunt van krimp naar groei is aanbeland, wordt steeds breder gevoeld. Na twee jaar van krimp ontwikkelen de economische groei en de

investeringen zich in 2014 weer licht positief. Sectoren als de industrie, groothandel en logistiek lopen voorop in dat herstel. In deze sectoren wordt de groei vooral gevoed door de aantrekkende vraag uit het buitenland en de verdere toename van de  exportactiviteiten. De marktgroei stimuleert bedrijven om investeringen te gaan doen, mits zij beschikken over voldoende werkkapitaal. Omdat in voorraden wordt geïnvesteerd, neemt de behoefte aan liquiditeit toe, terwijl door de verbetering in de omzet ook het debiteurensaldo stijgt.

Bedrijfsresultaten 2012/2013 werken door in 2014

Voor bedrijfsgroei kan een beperkende factor zijn dat in 2012 en 2013 nog sprake was van verslechterde marktomstandigheden en matige bedrijfsresultaten. Dat bedrijven in de afgelopen jaren één of twee verliesjaren noteerden is geen uitzondering. Nu trekken de resultaten wel weer wat aan. Maar de bedrijfsresultaten over de afgelopen jaren wegen vaak nog wel mee in de mogelijkheden om bijvoorbeeld met een bancair krediet of lening het werkkapitaal te vergroten. Ook hebben deze resultaten invloed op de risico-opslagen bij een financiering.

Autonome groei, groeien door overname of eerst nog vervangingsinvesteringen?

Voor bedrijven die de recessie relatief goed hebben doorstaan, biedt de huidige markt kansen om toe te slaan en hun marktaandeel te vergroten. Bedrijven anticiperen op verschillende manieren op toekomstige groei. Bijvoorbeeld door autonoom met een nieuwe vestiging of capaciteitsuitbreiding op te schalen. In andere gevallen kan een overname de meest geschikte manier zijn om te groeien. Enerzijds kan een overname een manier zijn om een nieuwe markt te betreden en in één keer veel kennis te verwerven die de marktpositie kan versterken. Anderzijds gebruiken groothandels, industriële en logistieke bedrijven overnames ook om hun klantenportefeuille te vergroten en een betere bezetting van de bestaande capaciteit te realiseren. Naast de groeikansen die er liggen zien bedrijven zich ook geconfronteerd met de vraag wanneer een goed moment is om de benodigde vervangingsinvesteringen te doen. De positievere marktvooruitzichten stimuleren in dat geval ook de behoefte om vervangingsinvesteringen te gaan doen.

Bedrijfsinvesteringen trekken voorzichtig aan

Als gevolg van de geschetste ontwikkelingen bevinden de bedrijfsinvesteringen zich op een keerpunt. De investeringen lagen in 2013 op circa 83% van het niveau van 2008,

maar langzamerhand doen zich weer meer investeringsmogelijkheden voor. Ondernemers anticiperen daarmee ook op het credo dat er eerst moet worden geïnvesteerd voordat er geld kan worden verdiend. Vaak is extra werkkapitaal noodzakelijk om dat te realiseren. Een indicatie van de huidige interesse uit de markt is dat 1 op de 5 bedrijven medio 2013 financiering zocht buiten de bestaande kredietruimte. De verwachting is dat er in 2014 een lichte toename van de investeringen plaats zal vinden.

Bedrijven investeren onder andere in wagenpark en e-fulfilment

Schaalgrootte is vaak een voorwaarde om mee te kunnen in een speelveld waarin vanuit opdrachtgevers of door regelgeving de lat steeds hoger wordt gelegd. Het is niet altijd zo dat groei gepaard gaat met het aanhouden van grotere voorraden en het verstrekken van meer leverancierskrediet. In de transportsector neemt het belang van een schoon en

efficiënt wagenpark steeds verder toe. Om aan de bijbehorende financieringsbehoefte te voldoen, is lease een veel gebruikt middel. Door middel van lease is het beslag op het werkkapitaal een stuk kleiner dan wanneer tot aanschaf wordt overgegaan. In het geval van de groothandel sorteren bedrijven voor op groei door hun infrastructuur geschikt te maken voor e-fulfilment. Gezien de sterke ontwikkeling die e-fulfilment doormaakt, is een flexibele financieringsvorm, die meegroeit met de kapitaalbehoefte (zoals werkkapitaalfinanciering), meer geschikt dan financiering met een vaste limiet.

Risicoanalyse door banken vindt, als het gaat om bedrijfscijfers, voor een belangrijk deel plaats op historische grondslag. Ondanks dat het economisch herstel heeft ingezet, gebeurt de beoordeling nog op basis van de cijfers over 2012 en 2013. Dit vormt een duidelijke beperking voor bedrijven van wie de resultaten onder druk stonden, vooral wanneer ze in de kern een goed bedrijf zijn en opereren in een markt waar groeimogelijkheden liggen. Dus zullen veel bedrijven na moeten denken over hoe zij hun balansstructuur zo kunnen inrichten dat die ruimte biedt om te groeien. Relevante  momenten daarvoor zijn wanneer een bedrijf:

  • In een overnameproces zit;
  • Zich voorbereidt op autonome groei;
  • Uit een periode van herstructurering komt;
  • De mogelijkheden voor het doen van vervangingsinvesteringen bestudeert.

Optimaliseren van werkkapitaal

Voor bedrijven in bovengenoemde situaties is het zaak om hun balans en financieringsstructuur te evalueren. Een onderdeel van dat proces is dat wordt gekeken naar geld dat ‘vastzit’ in de bezittingen van de organisatie. Het is verstandig om te kijken hoe bedrijfsmiddelen zijn gefinancierd en of dat aansluit bij de aard van die bedrijfsmiddelen. Door die aansluiting te verbeteren komt liquiditeit vrij en dat biedt de kans om benodigde investeringen te doen. Zowel voor het bedrijf als de financier gaat het daarbij veel meer om een financiële totaaloplossing in plaats van een gefragmenteerde benadering (die vaak historisch is ontstaan). Echter ook bij bedrijven met een geïntegreerde financieringsstructuur kan het zo zijn dat er nog relatief weinig op assets wordt gefinancierd terwijl dat wel tot (de benodigde) verbetering van de liquiditeitspositie kan leiden.

Verschil in balansen tussen sectoren

Hoe ziet die balans er op hoofdlijnen dan uit? Tussen de sectoren industrie, groothandel en logistiek bestaat een aantal verschillen in de balansstructuur. Naar verhouding hebben logistieke bedrijven veel vaste activa op de balans (vooral gebouwen en wagenpark) en weinig voorraden. Groothandels hebben vanuit hun schakelfunctie juist relatief veel voorraden terwijl industriële ondernemingen een groot belang van vaste activa en kortlopende vorderingen kennen. In de afgelopen jaren hebben er wel verschuivingen

plaatsgevonden in de balans. Zo is voor logistieke bedrijven het belang van vaste activa geleidelijk afgenomen terwijl liquide middelen een groter deel van de balans zijn gaan uitmaken. Het toenemend gebruik van leaseconstructies voor het wagenpark kan hier een rol in spelen.

De gouden balansregel als leidraad

Door de terugval die zich heeft voorgedaan in de bedrijfsresultaten, bij vaak gelijkblijvende financieringscriteria, voldoen minder kredietaanvragen aan de gestelde eisen. In de praktijk blijkt dat vooral bedrijven in het MKB hiermee te maken hebben. De relatief grote beschikbaarheid van ‘kort geld’ in de periode voor de crisis zorgde dat de wijze van financiering en de looptijd van de investering niet altijd met elkaar in overeenstemming waren. Vormen van kortlopende financiering zoals rekening courant krediet werden in de praktijk ook gebruikt om bijvoorbeeld bedrijfswagens te financieren. Om een financiering rond te krijgen, zullen doel en middel weer duidelijker met elkaar overeen moeten komen. De gouden balansregel om kortlopende activa te financieren met kort geld en langlopende met lang geld is zeer actueel. Gezien het toegenomen belang voor klanten zijn banken de gouden balansregel meer gaan handhaven. Dit betekent dat idealiter lange termijn investeringen in materieel of machines worden gefinancierd met lang geld waarbij leasing een van de opties is. Werkkapitaalfinanciering is gebaseerd op debiteuren en voorraden en maakt liquide middelen vrij voor de korte termijn.

Ruimere financiering door assets in te brengen

Met asset based financiering is het mogelijk een groter deel van het benodigde bedrag gefinancierd te krijgen dan met een bankfinanciering. Vanuit financiële instellingen zijn hier verschillende redenen voor:

  • Afhandeling gebeurt door een gespecialiseerde afdeling met specifieke kennis over de waarde en waardeontwikkeling van de assets.
  • Op basis daarvan kan een specifieke risico-inschatting op maat worden gemaakt.
  • Door de juridische positie is er een lager risicoprofiel voor de financier.

Daarnaast is binnen de financiële wereld een algehele tendens gaande om risico’s verder in kaart te brengen, deze te evalueren en waar nodig zekerheden te versterken.

Belangrijke afwegingen voor bedrijven

Om te kunnen groeien, hangt de meest geschikte financieringsvorm, of combinatie van vormen, sterk af van de situatie en het doel. De industrie, groothandel en logistiek zijn sectoren waarin assets zoals machines of debiteuren een belangrijk deel van de balans uitmaken. Veel bedrijven hebben vanwege die balansstructuur dan ook de keuze om asset based finance in te zetten. Ondernemers in b2b-sectoren maken in dat kader vooral gebruik van algemene leasevormen en van autolease. Daarbij maken Nederlandse

ondernemers relatief weinig gebruik van leasing ten opzichte van het Europese gemiddelde. Landelijk gebruikt bijvoorbeeld 25% van het MKB leasing als  financieringsbron tegenover een Europees gemiddelde van 40%.

Van bezit naar gebruik vraagt om nieuwe benadering van financiering

Voor b2b-bedrijven zijn er verschillende manieren om hun behoefte aan investeringsgoederen invulling te geven. De keuze tussen bezit (kopen) of gebruik (leasen) is daarbij zeer relevant en doet zich steeds vaker voor. De stimulans om niet voor bezit maar voor gebruik te kiezen, komt zowel voort uit de vraag van afnemers als vanuit de aanbieders.  Voor afnemers biedt de keuze voor alleen het gebruik van de goederen een mogelijkheid om geld dat anders in de aankoop van machines, verlichting of transportmiddelen zou worden gestoken voor andere doeleinden te gebruiken. Voor producenten en leveranciers is het aanbieden van verschillende financieringsmogelijkheden een manier om hun afzetmarkt te vergroten en hun product voor meer partijen interessant te maken.

Grootste deel financiering gaat naar werkkapitaal

De totale financieringsbehoefte van Nederlandse bedrijven, naast hun bestaande kredietruimte, is in 2014 naar schatting € 24 miljard. Het grootste deel van dat bedrag is bedoeld voor werkkapitaal, daarnaast vormen bedrijfsmiddelen en overnames belangrijke financieringsdoelen. De krappere markt voor het aantrekken van werkkapitaal zorgt er naar verwachting voor dat bedrijven de financieringsbehoefte gerichter gaan invullen. Een indicatie daarvoor is dat uit onderzoek van Panteia blijkt dat het gebruik van financieringsvormen zoals autolease en algemene lease een voorzichtige toename vertoont. Bij middelgrote bedrijven is het gebruik van algemene lease doorgaans meer ingeburgerd dan in het kleinbedrijf. De groothandel is hierop een uitzondering.

Economie heeft impact op gebruik van financieringsvormen

Het voorzichtige economisch herstel biedt met name in sectoren als de industrie, groothandel en logistiek groeikansen. Als gevolg daarvan verbetert het investeringsklimaat en groeit de financieringsbehoefte. Asset based financieringsoplossingen zijn gezien de trends in de markt en de balansposities van bedrijven in veel gevallen een geschikt(er) middel om het werkkapitaal te vergroten. Optimalisering van de financieringsmix leidt tot meer maatwerkoplossingen die zijn toegespitst op de mogelijkheden en kenmerken van het desbetreffende bedrijf. Als gevolg daarvan zal ook de balansstructuur van bedrijven wijzigen, iets wat bijvoorbeeld in het gebruik van lease in de logistiek in de afgelopen jaren zichtbaar is geweest.

 

Bron: ING Economisch Bureau, februari 2014.

 

Gerelateerde artikelen

© 2018 VCMB Maatwerk software door Way2Web

Wanneer onderneemt u actie bij het signalen van betalingsachterstanden?

Laden ... Laden ...